Wracają kontrole na granicach z Niemcami i Litwą. Rząd tłumaczy to wzrostem presji migracyjnej

Od północy z niedzieli na poniedziałek, 7 lipca, Polska tymczasowo przywraca kontrole graniczne na odcinkach granic z Niemcami i Litwą. Decyzję ogłosiło Rządowe Centrum Bezpieczeństwa, które wydało ogólnokrajowy alert. W praktyce oznacza to obecność Straży Granicznej w 52 punktach na granicy z Niemcami i 13 na granicy z Litwą. Kontrole mają charakter wyrywkowy, a szczególną uwagę funkcjonariusze zwracać będą na busy i pojazdy przewożące większą liczbę osób – zwłaszcza te z przyciemnianymi szybami.

Premier Donald Tusk wyjaśnił, że krok ten to reakcja na nasilające się niekontrolowane przepływy migrantów. Nowe przepisy obowiązywać będą co najmniej do 5 sierpnia. W rozporządzeniu rządu podano, że decyzję podjęto po analizie sytuacji migracyjnej w regionie. Choć presja na granicy polsko-białoruskiej w ostatnich miesiącach osłabła, to wyraźnie wzrosła na Litwie i Łotwie – co w praktyce oznacza większy napływ migrantów do Polski właśnie od strony wschodniej.

Z danych MSWiA wynika, że od początku roku do końca czerwca Straż Graniczna zatrzymała na granicy z Litwą 412 cudzoziemców – niemal tyle, ile w całym 2024 roku (432). Litewskie służby notują ponad trzykrotny wzrost presji migracyjnej, łotewskie – ponad dwukrotny. Jednocześnie ponad 15 tysięcy prób nielegalnego przekroczenia granicy odnotowano na odcinku z Białorusią, z czego ok. 5 proc. zakończyło się skutecznym wtargnięciem migrantów na terytorium RP bez ich natychmiastowego ujęcia.

Na granicy z Niemcami w tym samym czasie zarejestrowano ponad 4600 nielegalnych wjazdów do RFN. Wśród zatrzymanych dominują obywatele Ukrainy (około 40 proc.), ale pojawiają się też osoby pochodzące z Afganistanu, Somalii, Syrii, Gruzji i Kolumbii. Co istotne, ponad 850 z tych migrantów wcześniej przekroczyło granicę polsko-białoruską – często nielegalnie – a następnie przez Polskę trafili do Niemiec.

Władze w Berlinie, które od października 2023 roku utrzymują kontrole na granicy z Polską, właśnie zdecydowały się je przedłużyć. Premier Tusk przyznał, że dotarły do niego informacje o planach dalszego zaostrzenia kontroli przez stronę niemiecką. Po 8 maja Niemcy przyjęły nową praktykę – odmawiają przyjmowania wniosków o azyl od osób, które przybyły z innego państwa unijnego, stosując wobec nich decyzje odmowy wjazdu. W efekcie rośnie liczba migrantów, którzy są zawracani z powrotem do Polski.

MSWiA podkreśla, że polska kontrola ma również służyć weryfikacji prawnych podstaw ewentualnego przyjmowania migrantów „z powrotem” od strony niemieckiej. Resort zaznacza, że nielegalna migracja coraz częściej przybiera formy zorganizowanego procederu, który wymaga zdecydowanej odpowiedzi służb.

Tymczasem na niektórych odcinkach granicy polsko-niemieckiej pojawili się członkowie tzw. Ruchu Obrony Granic – inicjatywy Roberta Bąkiewicza. Jej uczestnicy twierdzą, że „pilnują granicy przed osobami próbującymi ją nielegalnie przekroczyć”. Obecność ruchu wywołała kontrowersje – zarówno po stronie opinii publicznej, jak i wśród polityków.

Do podjęcia bardziej stanowczych działań wobec zagrożenia migracyjnego nawoływała opozycja, która domagała się od rządu konkretnych decyzji, zamiast – jak to określali – „czekania, aż zrobią to za nas Niemcy”. Tymczasowe kontrole to – jak widać – odpowiedź, choć nie brakuje głosów, że to ruch spóźniony.

Wracają kontrole na granicach z Niemcami i Litwą. Rząd tłumaczy to wzrostem presji migracyjnej