Kotlina i okolice - Wojanów

Wojanów

Duża luźno zabudowana wieś na prawym brzegu Bobru, tworząc administracyjną całość, z leżącym na lewym brzegu Bobrowem. Pierwsze wzmianki o wsi pochodzą, z 1281 r.

W 1299 r jako właściciel, został wymieniony Siegfrid Zedlitz von Schildow. W 1361 r z Wojanowa wywodził się niejaki Hans, który był wójtem Jeleniej Góry. W 1448 r znajdowała się w rękach Dietricha von Runge, ale potem wróciła do von Zedlitzów. W 1486 r właścicielem wsi, był hrabia von Schaffgotsch z Chojnika, a w latach 1548-53 posiadał ją Johann von Schaffgotsch z innej linii rodu. W 1701 r Wojanów kupił hr. von Garwath. Jego syn, sprzedał wieś i dwór w 1723 r hr. von Zedlitzowi, a ten w 1752 r za 59 tysięcy talarów hr. Sigmundowi von Frankenberg. Według innych danych dopiero w 1727 r kupił go baron von Garwath, a w 1747 r baron von Frankenberg. Z kolei Klara von Frankerberg, już w 1755 r odsprzedała Wojanów Danielowi von Buchsowi. Wcześniej już nabył sąsiednią Łomnicę, a w 1777 r Bobrów stając się jednym z większych właścicieli ziemskich w okolicy Jeleniej Góry. W 1817 r Wojanów kupił podporucznik Karl Sigismund von Rothkirch, tajny radca królewski, który założył tu rodową siedzibę. Po śmierci Rothkircha majątek i palac, nabył radca sądowy króla Prus Karl Albrecht Ike. Jednak i on szybko zrezygnował z Wojanowa, sprzedając go w 1839 r za pośrednictwem spółki handlu morskiego, królowi Fryderykowi Wilhelmowi III. W 1890 r właścicielką wsi była, księżna von Wied-Neuwied. Potem majątek był w rękach rotmistrza Karla Kriega, a w latach 1920 – 1945 do Kurta Effenberga z Wrocławia.

W 1603 r Nicolaus von Zedlitz, wzniósł w Wojanowie okazałą rezydencję. W okresie wojny 30 letniej wieś została zniszczona, a w 1642 r również zamek. Odbudował go Christoph von Zedlitz. W 1655 r jezuici z Jeleniej Góry, nabyli w Wojanowie folwark. W 1786 r w był kościół katolicki z plebanią, 2 szkoły katolicka i ewangelicka, dwór oraz 2 folwarki. Mieszkało 12 kmieci, 50 zagrodników i 9 chałupników. W 1825 r wieś liczyła 72 budynki w tym pałac, 2 folwarki kościół katolicki i 2 szkoły. Natomiast w 1840 r Wojanów liczył 70 budynków. Ewangelicy mieszkańcy Wojanowa, należeli do parafii w Jeleniej Górze. We wsi istniały 2 gospody, a wśród mieszkańców było 11 rzemieślników. W 1867 r atrakcyjności dodała, przeprowadzona linia kolejowa z Jeleniej Góry do Wałbrzycha. Powstała też stacja kolejowa, ale była nieco oddalona od wsi. W 2 połowie XIX w Wojanów, był już popularną miejscowością turystyczną. Goście przybywali licznie, podziwiając pałac i park, a wycieczki te łączono ze zwiedzaniem sąsiednich pałaców w Łomnicy i Bobrowie. Wojanów stał się dogodnym miejscem do wyjścia w Góry Sokole. W obrębie założenia parkowego na pobliskiej górce noszącej nazwę Eis Berg pomiędzy stacją a wsią, zbudowano modną romantyczną sztuczną ruinę zwaną Belvederem.

W okresie międzywojennym w Wojanowie były 2 gospody, dysponujące ok. 20 miejscami noclegowymi i karczma sądowa. W czasie II wojny światowej na terenie Wojanowa, działał obóz pracy dla robotników przymusowych. Trzymano w nim ok. 200 Polaków, Francuzów, Luksemburczyków i Rosjan, zatrudnionych w fabryce papieru w Dąbrowicy i w gospodarstwie rolnym zamku.

Po 1945 r pałac i zabudowania gospodarcze, stały się siedzibą gospodarstw państwowych. Przez pewien czas w pałacu mieścił się dom kolonijny. Przez pewien czas stał opuszczony. Obecnie wyremontowany, jako własność prywatna, pełni funkcję hotelową.

Warto zobaczyć:

Nr 3, 6, 33, 37 – XIX w. 38 dawna karczma – XIX. 41, 50, 54 – XIX.

Dawne nazwy:

1281- Schyldauwe, Schildau

1286- Schildow

1289- Sildow

1305- de Syldow

1361- Scildau

1521- Schilda, Schildav

1596- Schildau

1668- Schildaw

1726- Schildau

1945- Szydłów, Ostrzeszów

1947- Sarbiewo, Wojanów