Kotlina i okolice - Grabarów

Grabarów

Grabary są osadą terytorialnie należącą do Jeleniej Góry, złożoną z dwóch części. Starsza bierze początek przy ul. Batalionów Chłopskich i Łącznej, oraz młodsza od ul. W Pola i okolic lotniska, aż do mostu na Bobrze.

Okolice Grabarowa, należą do najwcześniej zasiedlonych miejsc Kotliny Jeleniogórskiej. Na górze Grodzisko na północ od osady, zachowało się wczesnośredniowieczne grodzisko badane między innymi w latach 1951-52, na terenie osady odkryto cmentarzysko kultury łużyckiej.

Powstanie wsi, datuje się na przełom XIII i XIV w. W księgach z zapisano, że w 1348 r ks. świdnicko-jaworski Bolko II nadał miastu Jelenia Góra prawo mili i ponieważ Grabary, podobnie jak w Strupice, leżały w jego zasięgu nie mogło się tu rozwijać rzemiosło i handel. W 1355 r wieś leżała w obrębie sądowym Jeleniej Góry.

W dokumencie z 1369 r napisano, że proboszcz Franczke z Rybnicy i jego brat kupili połowę folwarku między Grabarowem, a Jelenią Górą. Natomiast dokument z 1374 r potwierdza sprzedaż, przez Hansa von Czirna wójtostwa w Jeleniej Górze mieszczanom, podpisanym przez księżną świdnicką Agnieszkę. W 1479 r miasto wykupiło folwark N. Reudigersdorfa, a w 1546 r folwark H Gotscha. Od tego czasu Grabary zostały własnością miejską.

W XV w Grabary dzieliły się na Stare i Nowe, a już w 1786 r były opisane jako Dolne, Średnie i Górne, w każdej z nich był folwark i mieszkało 2 kmieci, 12 zagrodników i 40 chałupników. Był też młyn wodny i 25 stawów rybnych.

W 1840 r majątek miejski w Grabarowie obejmował 55 domów i 2 folwarki. Przybył tartak, olejarnia i gospoda, pracowało 20 krosien bawełnianych i 10 lnianych, a we wsi trzymano 600 merynosów.

W XIX w nadal utrzymywał się podział na trzy części. W 1825 r była murowana szkoła z nauczycielem, młyn wodny oraz 31 krosien włókienniczych.

Po 1945 r Grabarów zachował charakter podmiejskiej osady. W 1954 r wieś włączono do Jeleniej Góry. Do 1970 r działał tu duży młyn mechaniczny

Warto zobaczyć

Kamienną tablicę na moście upamiętniającą pewne zdarzenie, do którego doszło 2. 06. 1608 r. kiedy to mieszkanka pobliskiej Dąbrowicy robiąc pranie w rzece, pozostawiła na brzegu niemowlę w koszyku, który zsunął się do Bobru. Dziecko wyłowiono przy moście w Grabarowie. Z tej okazji ufundowano tablicę pamiątkową.

Dwór położony po prawej stronie mostu na Bobrze.

Dawne nazwy:

1369 – Harte

1371 – Harte Wald

1374 – Wening Harte

1396 – Gross Harthe

1400 – Cleyn Harthe

1651 – Hartaw

1627 – Harthe

1726 – Hatrau

1765 – Hartau

1816 – Harthau

1918 – Vorwerk Rudolfshof

1945 – Chartów, Grobaców

1950 - Grabary