Karkonoska Nagroda Literacka 2025. Nagroda Główna dla Jaroslava Rudiša.

Dziś w auli Karkonoskiej Akademii Nauk Stosowanych w Jeleniej Górze uroczyście wręczono Karkonoską Nagrodę Literacką 2025. Główne wyróżnienie odebrał czeski pisarz Jaroslav Rudiš, a Nagrody Specjalne trafiły do Reginy Chrześcijańskiej i Rafała Froni. W obecności przedstawicieli Polski, Czech i Niemiec po raz kolejny podkreślono, że Karkonosze są przestrzenią spotkania kultur, w której literatura odgrywa rolę mostu — i świadectwa.

Karkonoska Nagroda Literacka, jedno z najważniejszych transgranicznych wyróżnień literackich w regionie, została dziś oficjalnie wręczona w siedzibie Karkonoskiej Akademii Nauk Stosowanych. Uroczystość zgromadziła przedstawicieli świata kultury, nauki i samorządu z Polski, Czech i Niemiec, podkreślając symboliczny charakter nagrody — mającej od początku łączyć trzy tradycje Europy Środkowej. Organizatorem wydarzenia było Stowarzyszenie Pielęgnowania Kultury i Sztuki Śląska (VSK), we współpracy z KANS, Muzeum Karkonoskim oraz Karkonoską Agencją Rozwoju Regionalnego. Patronat objęli Marszałek Województwa Dolnośląskiego oraz Premier Wolnego Kraju Związkowego Saksonii.

Tegoroczną Nagrodę Główną otrzymał Jaroslav Rudiš — pisarz, dramaturg, dziennikarz i muzyk, autor książek tłumaczonych na wiele języków, znany z umiejętności przekraczania granic nie tylko formalnych, lecz także mentalnych. W laudacji przewodniczący jury, prof. Józef Zaprucki, podkreślił, że twórczość Rudiša jest literackim dowodem na to, że kultura nie zna barier, a Karkonosze — jako przestrzeń styku tradycji polskiej, czeskiej i niemieckiej — są naturalnym miejscem dla dialogu. Sam laureat powiedział wprost: „żyjemy w pięknym i niezwykłym miejscu, gdzie spotykają się trzy kultury”.

Nagrody Specjalne powędrowały do osób od lat zasłużonych dla regionalnej literatury. Regina Chrześcijańska, szefowa wydawnictwa AD REM, została wyróżniona za wieloletnią działalność wydawniczą, dzięki której na rynku ukazały się setki publikacji poświęconych Karkonoszom, ich historii i ludziom. Jej praca — często żmudna, mało spektakularna i niedoceniana — od dziesięcioleci buduje fundament regionalnego piśmiennictwa.

Drugą Nagrodę Specjalną przyznano Rafałowi Froni — himalaiście, podróżnikowi i autorowi tetralogii „Reden”. Monumentalna, czterotomowa saga o historii i tożsamości Kotliny Jeleniogórskiej stała się literackim wydarzeniem ostatnich lat. Fronia, przebywający obecnie w Himalajach, podziękował za wyróżnienie w nagraniu wideo, podkreślając, że „Reden” jest w istocie opowieścią o miłości do Karkonoszy.

Podczas ceremonii wybrzmiały również głosy przedstawicieli władz Dolnego Śląska i Saksonii. Premier Michael Kretschmer mówił o znaczeniu literatury jako narzędzia budowania wspólnej tożsamości regionu, a marszałek Paweł Gancarz podkreślił, że dzisiejsza gala pokazuje, jak ważną rolę odgrywa słowo w przekazywaniu dziedzictwa kolejnych pokoleń.

Tegoroczna edycja nagrody potwierdziła, że literatura wciąż potrafi łączyć ludzi ponad granicami — i że Karkonosze są jednym z niewielu miejsc, gdzie to połączenie jest czymś więcej niż deklaracją. To żywa, pulsująca rzeczywistość zapisana zarówno w książkach, jak i w ludzkich historiach, które niezmiennie tu powstają.

Karkonoska Nagroda Literacka 2025. Nagroda Główna dla Jaroslava Rudiša.