Zapora w Pilchowicach do remontu. Konieczny będzie spust wody z jeziora.

Od lat planowana modernizacja zapory wodnej w Pilchowicach wymaga spuszczenia wody z jeziora. Wiceprezes Tauron Ekoenergia, Wiesław Zieliński, wskazuje, że prace mogą ruszyć w 2025 roku. Przygotowania do tej inwestycji trwały wiele lat i obejmowały zbieranie dokumentacji oraz pozwoleń.

Modernizacja zapory wodnej w Pilchowicach, planowana od wielu lat, zbliża się do realizacji, jednak wiąże się z koniecznością spuszczenia wody z jeziora. Projekt ten, nazywany strategicznym przez Tauron Ekoenergia, ma na celu nie tylko unowocześnienie samej zapory, ale także modernizację elektrowni wodnej Pilchowice I, która odgrywa kluczową rolę w zarządzaniu zasobami wodnymi w regionie.

Jak tłumaczyła jeszcze w 2021 roku Anna Ciszewska-Swat, przedstawicielka Tauron Ekoenergia, celem inwestycji jest przede wszystkim poprawa stanu technicznego zapory oraz urządzeń hydrotechnicznych, a także zwiększenie przepustowości urządzeń zrzutowych. Ma to umożliwić skuteczniejsze i bezpieczniejsze zarządzanie wodami powodziowymi, co jest szczególnie istotne w kontekście coraz częstszych anomalii pogodowych i wzrastającego ryzyka powodzi w regionie.

Początkowo prace modernizacyjne zaplanowano na lata 2022-2023, jednak ze względu na długotrwały proces zbierania niezbędnej dokumentacji oraz uzyskiwania pozwoleń, harmonogram ten uległ opóźnieniu. Inwestor, czyli Tauron Ekoenergia, przez lata pracował nad gromadzeniem wszystkich niezbędnych materiałów i równocześnie poszukiwał finansowania na realizację tego kosztownego przedsięwzięcia.

Kwestia modernizacji zapory nabrała jeszcze większej wagi po ostatnich wydarzeniach związanych z powodziami. Coraz więcej ekspertów i mieszkańców regionu dostrzega konieczność wzmocnienia tej ponad stuletniej budowli, która odgrywa kluczową rolę w ochronie przeciwpowodziowej Dolnego Śląska.

W rozmowie z Lwówecki.info wiceprezes Tauron Ekoenergia, Wiesław Zieliński, potwierdził, że instytucja jest już w pełni przygotowana pod względem dokumentacji i pozwoleń. Największym wyzwaniem, które pozostaje do pokonania, są ogromne nakłady finansowe, jakie są niezbędne do przeprowadzenia tej modernizacji. Zieliński zapowiedział, że planowane prace remontowe i modernizacyjne, obejmujące zarówno elektrownię wodną, jak i samą zaporę, mają ruszyć w 2025 roku.

Modernizacja będzie obejmować przede wszystkim odnowienie zapory od strony wodnej, co wiąże się z koniecznością jej opróżnienia. To bezprecedensowy krok, jednak niezbędny, aby zapewnić bezpieczeństwo i wydajność obiektu na kolejne dziesięciolecia. Oczekuje się, że po zakończeniu modernizacji zapora wodna w Pilchowicach stanie się jeszcze bardziej niezawodna i zdolna do stawienia czoła wyzwaniom, jakie stawia przed nią współczesna hydrotechnika oraz zmieniające się warunki klimatyczne.

W ramach planowanej modernizacji zbiornika wodnego w Pilchowicach przewidziano szeroki zakres prac, które obejmują m.in. modernizację zasuw turbinowych, upustów dennych, zapory od strony odwodnej, sztolni obiegowej, a także przelewu kaskadowego i mostu. Na koronie zapory nastąpi również wymiana starych barierek, które zostaną zastąpione nowymi, bardziej bezpiecznymi.

– Niestety, aby przeprowadzić te prace, konieczne jest całkowite spuszczenie wody ze zbiornika – przyznał wiceprezes Tauron Ekoenergia, Wiesław Zieliński, podkreślając jednocześnie, że największym wyzwaniem pozostaje zagwarantowanie pełnego finansowania inwestycji. Obecnie Tauron Ekoenergia poszukuje różnych źródeł wsparcia, w tym środków celowych z budżetu państwa, które mogą zostać przeznaczone na takie strategiczne projekty.

Podczas spotkania w Starostwie Powiatowym w Lwówku Śląskim, Mariusz Łabuń, Dyrektor Departamentu Elektrowni Wodnych Tauron Ekoenergia, zwrócił uwagę na kluczową rolę zbiorników retencyjnych w ochronie przeciwpowodziowej. Jak podkreślił, współczesne zmiany klimatyczne i częstsze ekstremalne zjawiska pogodowe sprawiają, że wzmocnienie i modernizacja takich obiektów jak zapora w Pilchowicach staje się nieodzownym elementem strategii zarządzania wodami powodziowymi.

Po wielkiej powodzi w 2024 roku wokół planowanej inwestycji Tauron Ekoenergia zaczyna tworzyć się samorządowa koalicja, ponieważ coraz więcej osób dostrzega pilną potrzebę modernizacji i wzmocnienia ponad stuletniej zapory wodnej w Pilchowicach. To właśnie ta zapora, pomimo swojego wieku, skutecznie zapobiegła katastrofie na terenach położonych poniżej. W związku z tym pojawiają się głosy o konieczności zwiększenia pojemności zbiornika oraz wzmocnienia samej konstrukcji zapory, aby w przyszłości nie było obaw o jej wytrzymałość w obliczu kolejnych ekstremalnych zjawisk pogodowych. Na razie nikt jednak nie mówi o możliwych zagrożeniach związanych ze spuszczeniem wody z jeziora.

Warto dodać, że 11 października 2024 roku Wojewoda Dolnośląski poinformował, iż Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we Wrocławiu zakończył ocenę oddziaływania na obszar Natura 2000 w związku z przedsięwzięciem pn. „Elektrownia Wodna Pilchowice I – modernizacja obiektów zbiornika wodnego”. Postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte 31 maja 2023 roku na wniosek inwestora, TAURON Ekoenergia Sp. z o.o., który ubiega się o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewoda Dolnośląski poinformował również o możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu, w tym o możliwości zapoznania się z dokumentacją i składania uwag oraz wniosków do 14 listopada 2024 roku.

Zapora w Pilchowicach do remontu. Konieczny będzie spust wody z jeziora.