Odszkodowania dla niepublicznych przedszkoli sprawą ogólnopolską. Odpowiedzi Urzędu na pytania

Tak prezentuje się obszerna odpowiedź na pytania skierowane do Urzędu Miasta Jeleniej Góry w sprawie odszkodowań, które miasto musi wypłacić niepublicznym placówkom przedszkolnym.

Pytania senatora Krzysztofa Mroza do prezydenta Jeleniej Góry Jerzego Łużniaka:

• Ile procesów sądowych na dzień 31 lipca 2022 Miasto Jelenia Góra przegrało z właścicielami niepublicznych przedszkoli w Jeleniej Górze o zaniżanie dla nich dotacji?
• Jaka była kwota zasądzonych dotychczas roszczeń? Proszę o podanie ich w rozbiciu na: należności wynikające z przedmiotu sporu, odsetki ustawowe oraz koszty procesowe.
• Ile spraw sądowych obecnie toczy się przeciw Miastu Jelenia Góra w ww. sprawie oraz jaka jest szacowana kwota roszczeń przeciwko miastu?
• Jakich okresów dotyczą roszczenia niepublicznych przedszkoli? Proszę o podanie zakresu czasowego spraw sądowych już zakończonych wyrokami oraz jeszcze trwających.
• Kto odpowiadał w Urzędzie Miasta za naliczanie zaniżonych dotacji dla przedszkoli niepublicznych i czy wyciągnięto wobec tych osób jakieś konsekwencje?
• Czy Miasto Jelenia Góra ma zabezpieczone w budżecie fundusze na wypłatę ewentualnych dalszych roszczeń i z jakich źródeł pochodzą te środki?

Odpowiedź z Urzędu Miasta Jeleniej Góry:

Sprawa procesów, jakie niepubliczne przedszkola wytoczyły rozmaitym samorządom w Polsce jest oczywistą pochodną nieprecyzyjnych przepisów, różnej ich interpretacji przez RIO i NIK i bałaganu legislacyjnego, jaki w tym obszarze spraw przez dłuższy czas panował na początku XXI wieku.

Jako parlamentarzysta drugiej już kadencji, pełniący ważkie funkcje, m.in. w senackiej komisji finansów i budżetu znakomicie Pan wie, że analizowanie skutków działania złych przepisów w oderwaniu od przyczyny (to znaczy owych przepisów) może nasuwać błędne wnioski, stąd też sprawę kwot, jakie Miasto Jelenia Góra na skutek wyroków sądów ewentualnie utraci, należy rozpatrywać w jej całokształcie, ze szczególnym uwzględnieniem przyczyn i ich uwarunkowań.

Wielokrotnie o tym informowaliśmy opinię publiczną, sprawa ta była też tematem dyskusji podczas kilku sesji Rady Miejskiej, niemniej – kierując się szacunkiem do pełnionej przez Pana funkcji – odpowiadamy po raz kolejny na pytania.

Od roku 2009 przez kilka następnych lat obowiązywały w tej materii przepisy (ustawa i rozporządzenia), które nie określały jednoznacznie zasad wypłaty przez samorządy kwot dotacji przedszkolom niepublicznym. Wręcz odwrotnie – w tej sprawie RIO i NIK miały swoje, nie w każdym punkcie zbieżne – opinie. Z wielu z nich wynikało, że część kosztów funkcjonowania przedszkoli niepublicznych nie powinna być subwencjonowana ze środków publicznych. W protokołach rad miejskich i uzasadnieniach wyroków sądów znajdują się zapisy informujące o zaistniałych kontrowersjach w opiniach prawnych.

Miasto Jelenia Góra, podobnie jak inne samorządy, otrzymywały (także z MEN) tzw. wytyczne, do których należało się stosować, ale autorzy zastrzegali w tym samym piśnie, że te opinie nie stanowią oficjalnej wykładni prawa i pozostawili tym samym samorządy w sytuacji schizofrenicznej.

Jako że ówcześnie Pan Senator był radnym Rady Miejskiej Jeleniej Góry, zapewne świetnie pamięta Pan dyskusje toczone w tym gremium nt. powyższych problemów i konkluzje z tych dyskusji wynikające. Niestety – organy stanowiące przepisy nie podjęły działań regulujących te sprawy, więc w konsekwencji – jak podają media – samorządy w Polsce będą musiały zmierzyć się z roszczeniami przedszkoli niepublicznych na kwotę bliską 17 MILIARDOM złotych.

W tej sytuacji fakt, że Miasto Jelenia Góra przegrało w sądach 36 spraw na łączną kwotę
ok. 4,6 mln zł, jest naturalną i oczywistą konsekwencją bałaganu legislacyjnego, którego skutki dotknęły wszystkie samorządy w kraju. Widzimy w tym obszarze możliwość podjęcia działań naprawczych przez Parlamentarzystów. Do szkód, jakie poniosła Jelenia Góra należy doliczyć niewiele mniejszą kwotę innych kosztów (opłat sądowych i komorniczych) z tytułu procesów. Roszczenia dotyczą okresu ok. 10 lat, tj. 2006-2016.

Pytanie Pana Senatora „kto odpowiadał w Urzędzie Miasta naliczanie zaniżonych dotacji dla przedszkoli niepublicznych i czy wyciągnięto konsekwencje w stosunku do tych osób” jest w świetle powyższych faktów bezzasadne. Sugeruje ono bowiem, że urzędnicy ci ponoszą winę za błędne decyzje podejmowane świadomie, czy choćby nieświadomie, a to jest twierdzenie fałszywe. Nie można bowiem mówić o winie w sytuacji, kiedy skala takich przypadków w całej Polsce jest tak ogromna, że – posiłkując się tą tezą – w kraju kilkanaście tysięcy osób powinno odpowiadać przed sądami za zaistniałą sytuację.

Co do pytania Pana Senatora: „Czy Miasto Jelenia Góra ma zabezpieczone w budżecie fundusze na wypłatę ewentualnych dalszych roszczeń (…)” rozumiemy, że jest ono wynikiem Pańskiego roztargnienia. Jako parlamentarzysta pracujący w sferze finansów i budżetu Pan Senator zna z całą pewnością brzmienie art. 256 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Przypominamy więc tylko dla porządku, iż zapis tam zawarty mówi, iż „wydatki nieprzewidywaine, których obowiązkowe płatności wynikają z tytułów wykonawczych , wyroków sądów (…) mogą być dokonywane bez względu na poziom środków finansowych zaplanowanych na ten cel”. Ustawa ta była analizowana też przez Senat RP.

Rozumiemy, że Pan Senator, jako osoba z bogatym doświadczeniem samorządowym, pełniąca w swoim czasie w sposób wyjątkowo wnikliwy obowiązki radnego, będzie w imieniu samorządowców z całej Polski rzecznikiem tej grupy osób, wskazywanych dziś jako współprzyczyniające się do zaistnienia sytuacji prawnej, jaka nie powinna mieć miejsca.